Share on facebook
Share on twitter
Share on email
Share on print

Egzama: Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Belirtileri | Nedenleri | Teşhis | Tedavi

#1: Egzama Nedir?

Egzama, kaşıntılı cilt döküntüleriyle kendini gösteren bir deri hastalığıdır. Egzamanın farklı çeşitleri ve belirtileri olduğundan basit bir tanımının yapılması zordur. Tıp dilinde dermatit adı verilen egzamanın çok çeşitli türleri vardır.

Egzamanın kaynağını bilmek tam olarak mümkün değildir. Fakat egzamayı tetikleyen ve ortaya çıkmasına neden olan pek çok faktör vardır. Bu faktörler kişiden kişiye büyük ölçüde değişir. Yani sizde egzamaya yol açan bir durum başka bir kimsede hiçbir etki göstermeyebilir.

Yaygın olarak ellerde ve bacaklarda kendini gösteren bir hastalık olsa da vücudun herhangi bir yerinde de ortaya çıkabilir. Kimi vakalarda tedavi edilince ortadan kalkan egzama kimi vakalarda ise kronikleşerek tekrar edebilir ve hayat boyu ataklar halinde sürebilir.

Egzama diğer cilt hastalıklarıyla sıklıkla karıştırılabilen bir cilt hastalığıdır ve toplumda çok yaygın görülür.

Cinsiyet ve yaş farkı olmaksızın her on kişiden biri, hayatının belli bir döneminde egzamayla karşılaşmıştır.

#2: Egzamanın Belirtileri

Egzamanın Belirtileri

Egzama bulguları tiplerine göre ufak tefek farklılıklar gösterse de hemen hepsinde şikayetler neredeyse aynıdır. Sadece belirtilerin şiddeti ve etkisi kişiden kişiye ve hastalığın seyrine göre değişebilir.

Bu belirtiler şunlardır:

  • Kaşıntı
  • Kızarıklık
  • Yanma
  • Su toplayan kırmızı kabarcıklar
  • Kuruluk ve gerginlik
  • Ciltte pullanma
  • Deride kalınlaşma ve çatlama

Egzamanın pek çok çeşidi vardır ve kendi içlerinde alt başlıklara ayrılırlar. Saç, kulak, göz, yüz, eller ve ayaklar başta olmak üzere cildin hemen her yerinde egzama görülebilir.

Egzamanın çok fazla alt başlığa ayrılan türü olmasına rağmen biz size yaygın görülen belli başlı türlerden bahsedeceğiz.

Egzama Türleri

Egzamanın Türleri

Atopik Egzama:

Alerjik egzama olarak bilinen bu egzama türünün ortaya çıkmasında en büyük etken genetik yatkınlıktır. Alerjiye yatkın bünyelerde ortaya çıkabilir. Atopik egzama hastalarında mutlaka alerjik rinit, kronik bronşit ve astım gibi alerjik kökenli hastalıkların aranması gerekir. Atopik egzama ağırlıklı olarak bebeklikte başlar. Bebeklikte ortaya çıkan bu egzama büyüme çağında tamamen kaybolabilir ya da zaman içinde kronik tekrarlamalar görülebilir. Yanaklar, baş bölgesi ve koltuk altı başta olmak üzere pek çok yerde çıkabilir.

Kontakt Egzama:

Alerjik ya da alerjik reaksiyona bağlı olmayabilen bir egzama türüdür. Deterjan ve sabun gibi kimyasal içerikli temizlik maddeleri, saç boyaları, kozmetikler ve dövme gibi işlemlerde kullanılan boyalara varıncaya kadar kimyasal içeriği olan her şey kontakt egzamaya neden olabilir. Daha çok ellerde gözlense de vücudun her yerinde çıkabilir.

Seboreik Egzama:

Saç, kirpik dipleri ve kaşlar gibi kıl köklerinde görüldüğü için “saç egzaması” olarak da bilinir. Seboreik egzama burun kenarları, kulak arkası ve cildin yağlı bölgelerinde ortaya çıkar. Stres ve bağışıklık sisteminin düşmesi seboroik egzamanın ortaya çıkmasında çok büyük bir etkendir.

Asteatotik Egzama:

Derinin üst tabakasındaki yağın azalması sonucu görülen bir egzama türüdür. Hava kuruluğu, sık banyo yapma ve yaşlılık bu egzama türüne neden olabilir. Baş bölgesinden ziyade vücudun diğer bölgelerinde ortaya çıkar. Hava değişikliği büyük bir tetikleyicidir.

Numuler Egzama:

Metal para büyüklüğünde ve şeklinde yaralarla ortaya çıkan bu egzama türü daha çok bacaklarda ve kollarda görülebilir. Genelde bir enfeksiyona bağlı olarak tetiklenir.

Gravitasyonel Egzama:

Ayakta çalışanlarda ve yaşlılarda daha çok görülen bu egzama türü kan dolaşımıyla ilgilidir. Varis gibi dolaşım sistemi hastalıklarıyla birlikte görülebilir. Özellikle bacaklarda ortaya çıkan bu egzama türü ilerledikçe ülser yaralarına ve koyu renkli lekelere yol açabilir.

#3: Egzamanın Nedenleri

Egzamanın Nedenleri

Egzamanın sebebi tam olarak bilinmemektedir.

Farklı egzama tiplerine göre nedenler değişiklik gösterebilir. Ancak bunları genel hatlarıyla toplamak gerekirse egzamaya neden olan belli başlı sebepler şunlardır:

  • Genetik faktörler (Ailede alerjik rinit, alerjik bronşit, astım gibi hastalıkların varlığı)
  • Kimyasal maddeler (Deterjan, sabun gibi temizlik maddeleri ve kozmetik ürünler)
  • Alerjiler (Metal takılar, giysilerde kullanılan boyalar ve yiyecekler)
  • Cildi kurutan etkenler (Sıcak banyo, ani hava değişimleri, kuru hava ve kozmetikler)
  • Stres

Deterjan ve sabun gibi temizlik maddeleri egzamaya sebep olsa da her bünyede egzamaya yol açmayabilir. Her kişinin her maddeye karşı alerjik hassasiyeti farklılık gösterebilir. Bazı egzamalar alerjik bir nedenle hiçbir ilişkisi olmadan sadece strese ya da bağışıklığın düşmesine bağlı olarak bile gelişebilir. Bu yüzden hekimlerin ve egzaması olan hastaların nedenleri iyi tespit edip ona göre önlem alması gerekir.

#4: Egzama Nasıl Teşhis Edilir?

Egzama, diğer pek çok cilt hastalığıyla karıştırılabilse de tecrübeli bir hekim tarafından kolayca tanınabilir. Atopik egzama ve kontakt egzama gibi alerjik kökenli egzamalarda yama testi adı verilen alerji testi ve kan testi sonuçları teşhis için büyük önem taşır. Bazı egzamalar sadece alerjiye sebep olan maddenin uzaklaştırılmasıyla geçebilir. Bu yüzden neye alerjiniz olduğunu bilmeniz çok önemlidir.

Hekiminiz detaylı hikayenizi ve alerjik durumunuzu öğrendikten sonra sizin için bir tedavi planı belirleyecektir.

Egzama için hangi doktora gitmeliyim?

Eğer egzamanız olduğundan şüpheleniyorsanız bir dermatoloji (cildiye) hekimine görünmelisiniz. Doktorunuz alerjik kökenli bir egzamanız olduğunu düşünüyorsa sizi bir immünoloji (alerji) bölümü hekimine yönlendirecektir.

Egzamanın türüne göre cildiye hekiminizin başka branşlarla işbirliği içinde çalışması gerekebilir.

#5: Egzama Nasıl Tedavi Edilir?

Egzama Tedavisi

Egzama kronikleşebildiği için tedavisi zor bir hastalıktır ama basit yöntemlerle kontrol altına alınabilir. Tedavide en önemli nokta egzamayı tetikleyen etmenlerden korunmaktır. Bu yüzden hastaların kendilerini çok iyi takip etmeleri ve dikkatli olmaları gerekir.

Hafif dereceli seyreden egzamalarda yüzeysel merhem tedavileri uygulanabilirken daha ağır durumlarda kortizon içeren, bağışıklık sistemini baskılayan ve antihistaminik ilaçlar reçete edilebilir. Egzama tedavisi, bitkisel tamamlayıcılar, egzamaya uygun yapılmış temizlik maddeleri ve egzama eldiveni adı verilen koruyucularla desteklenebilir.

Doktorunuz egzamanızın şiddetine göre sizin için bir tedavi planı yapacaktır; ancak bu süreçte tedaviden daha önemli şey, hastanın dikkatli hareket etmesidir. Örneğin dayanılmaz kaşıntılara neden olan egzama yaralarını kaşımamak ve tahrişle birlikte enfeksiyona sebep olmamak yapmanız gereken en önemli şey.

Egzama bulaşıcı mıdır?

Egzama kesinlikle bulaşıcı bir hastalık değildir. Fakat kaşıntıya yol açtığı ve su çiçeği gibi kaşıntı yapan bulaşıcı döküntülere neden olduğu için pek çok kişi bulaşıcı olduğunu düşünür.

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

Günlük sağlık ipuçları alın.

Deneyiminizi daha iyi hale getirmek için bu web sitesinde çerezleri kullanıyoruz. Devam ederek çerez kullanımımızı kabul etmiş oluyorsunuz.